Tip 1 Diyabet Nedir?

0

Diyabet Nedir?

Diyabet, vücudunuzun yetersiz insüline sahip olması veya insülinin etkilerine direnmesi nedeniyle kanınızdaki glikoz seviyelerinin çok yüksek olmasıdır. Tip 1 diyabet, tipik olarak çocuklukta veya ergenlikte görülen, yaşam boyu süren bir hastalık varyasyonudur. Vücudun bağışıklık sisteminin insülinin yapıldığı pankreası tahrip etmesi sonucudur.

Tip 1 diyabet semptomları aniden ortaya çıkabilir ve zamanla ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bununla birlikte, durum insülin replasman tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile yönetilebilir.

Genel bilgi

Diabetes mellitus (genellikle şeker hastalığı olarak anılır), uzun bir süre boyunca yüksek kan şekeri seviyeleri ile karakterize edilen bir grup hastalıktır. Bu sayfa tip 1 diyabet ile ilgilidir. Diğer diyabet varyasyonları arasında tip 2 diyabet (aşırı kilolu bir kişi ile ilişkili) ve gebelik diyabeti (bir annenin hamilelik sırasında yeterli insülin üretemediği) bulunur.

Tip 1 diyabet eskiden çocuk diyabeti olarak biliniyordu çünkü çoğunlukla çocuklukta ortaya çıkıyor, ancak yetişkinlerde de gelişebiliyor. Tip 1 diyabet, diyabetli kişilerin % 5-8’ini oluşturur.

Nedenleri

Tip 1 diyabetin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genellikle vücudun bağışıklık sisteminin yanlışlıkla pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırıp onları yok ettiği bir otoimmün durum olarak kabul edilir. İnsülin hücrelerinize glikozu ne zaman emmesi gerektiğini söyleyen bir hormondur ve kan dolaşımınız ve kan şekerinin çok yüksek veya çok düşük olmasını engeller.

Bu hücrelerin önemli bir kısmı yok edildiğinde vücut çok az insülin üretir veya hiç üretmez. İnsülin olmadan glikoz hücrelere alınmaz ve kan şekeri seviyesi yükselir.

Risk faktörleri

Bazı faktörler, tip 1 diyabet geliştirme riskinin artmasıyla ilişkilidir.

Tip 1 diyabet için bilinen risk faktörleri şunları içerir:

  • Aile öyküsü: Tip 1 diyabetli bir ebeveyn veya kardeşe sahip olmak.
  • Genetik: Belirli genlerin varlığı.
  • Yaş: Pik insidans 4–7 yaş ve 10–14 yaşlarda ortaya çıkar.

Olası risk faktörleri şunları içerir:

  • Belirli virüslere maruz kalma, örneğin: Epstein-Barr virüsü, coxsackievirus ve diğer enterovirüsler, kabakulak virüsü
  • İnek sütüne erken maruz kalma
  • Yaşamın erken dönemlerinde üst solunum yolu enfeksiyonları.

Belirti ve bulgular

Tip 1 diyabetin belirti ve semptomları aniden ortaya çıkabilir. Klasik belirtiler:

  • Aşırı veya sürekli susuzluk
  • Sık idrara çıkma
  • Aşırı açlık.

Diğer belirti ve semptomlar şunları içerir:

  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Mide bulantısı
  • Yorgunluk ve halsizlik
  • Bulanık görme
  • Sinirlilik
  • Çocuklarda yatak ıslatma
  • Vajinal pamukçuk .

Yukarıdaki belirti ve semptomlardan herhangi biri, özellikle de diyabetin klasik semptomları gelişirse bir doktora görünmelidir.

Tip 1 diyabet teşhisi

Klasik diyabet semptomlarının varlığında, aşağıdaki kan testleri, tip 1 diyabet teşhisini doğrulayacaktır:

  • Rastgele kan şekeri testi: Rastgele bir zamanda bir kan örneği alınır.
  • Açlık kan şekeri testi: Bir gece aç kaldıktan sonra kan örneği alınır.
  • Oral glikoz tolerans testi: Suda çözülmüş glikoz karışımını içmeden önce ve 2 saat sonra tekrar alınan kan örneği.
  • Glikosile hemoglobin (Hb1Ac) testi adı verilen bir kan testi de yapılabilir. Bir kişinin son 2-3 aydaki ortalama kan şekeri seviyesinin bir ölçüsüdür. Hb1Ac testi ayrıca tedavinin etkisini izlemek için kullanılır.

Pankreastaki insülin üreten hücrelere karşı etki eden adacık hücre antikorları adı verilen bağışıklık sistemi proteinlerini kontrol etmek için kan testleri de yapılabilir. Bu testler, tip 1 ve tip 2 diyabeti ayırt etmeye yardımcı olur.

Uzun vadeli komplikasyonlar

Yıllar içinde kademeli olarak gelişen tip 1 diyabetin ciddi komplikasyonları şunları içerir:

  • Kalp ve kan damarı hasarı ( koroner kalp hastalığı )
  • Sinir hasarı (nöropati)
  • Böbrek hasarı (nefropati)
  • Göz hasarı (retinopati, glokom , katarakt )
  • Ayak problemleri (‘diyabetik ayak’)
  • Selülit gibi enfeksiyonlar dahil cilt ve ağız sorunları
  • Hamilelik komplikasyonları (anne ve bebek için).

Kan şekeri seviyelerini mümkün olduğunca normale yakın tutmak, bu komplikasyonların gelişmesini geciktirmeye veya önlemeye yardımcı olabilir.

Kısa vadeli komplikasyonlar

Aniden gelişebilecek tip 1 diyabetin potansiyel olarak ciddi komplikasyonları şunlardır:

  • Diyabetik ketoasidoz. Bu, insülin yokluğunda ve dolayısıyla glikozu metabolize edemediğinde, vücut yağı alternatif bir yakıt kaynağı olarak kullandığında meydana gelir. Bu, kanda keton adı verilen asitlerin birikmesine neden olur. Tıbbi tedavi ile düzeltilmezse yüksek kan keton seviyeleri ölümcül olabilir. Belirtiler arasında mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve tatlı / meyvemsi kokan nefes bulunur.
  • Düşük kan şekeri (hipoglisemi): Kan şekeri seviyeleri birçok nedenden dolayı düşebilir, örneğin: öğün atlamak, çok fazla insülin enjekte etmek veya aşırı egzersiz yapmak. Hipoglisemi belirtileri arasında terleme, titreme, halsizlik, açlık, baş dönmesi, baş ağrısı, bulanık görme, konuşma bozukluğu, uyuşukluk, kafa karışıklığı ve muhtemelen nöbetler bulunur. Hipoglisemiye hemen müdahale edilmesi gerekir çünkü tedavi edilmezse bilinç kaybına neden olur. Tatlı / şekerli bir şey içmek veya yemek yemek, düşük kan şekeri seviyesini düzeltmeye yardımcı olacaktır. Şekerin kana salınmasını uyaran bir hormon olan acil bir glukagon enjeksiyonu taşıdığı için her zaman bir şeker kaynağı taşımak tavsiye edilir.
  • Yüksek kan şekeri (hiperglisemi): Çok fazla yemek yemek veya yeterince insülin almamak, kan şekeri seviyesinin çok yüksek olmasına neden olabilir. Hipergliseminin belirtileri arasında sık idrara çıkma, artan susama, ağız kuruluğu, bulanık görme, yorgunluk ve mide bulantısı bulunur. Hiperglisemi, bir insülin iğnesi veya bir insülin pompası kullanılarak düzeltme gerektirir.

Tedavi

Tip 1 diyabet tedavisinin amacı, kan şekeri seviyelerini mümkün olduğunca normale yakın tutmaktır. Bunu başarmak için, aşağıdakileri içeren bir tedavi yaklaşımları kombinasyonu gereklidir:

  • İnsülin tedavisi (insülin replasmanı).
  • Sık kan şekeri izleme.
  • Karbonhidrat sayımı.
  • Sağlıklı yiyecekler yemek (az yağlı yüksek lifli yiyecekler).
  • Düzenli egzersiz yapmak (haftanın çoğu gününde en az 30 dakika).
  • Sağlıklı bir vücut ağırlığını korumak.

Tip 1 diyabet, ömür boyu insülin tedavisi gerektirir, bu nedenle durum eskiden insüline bağımlı diyabet olarak biliniyordu. İnsülin, enjeksiyonla veya sürekli bir insülin pompası ile verilebilir.

İnsülin enjeksiyonlarında, deri altına insülin enjekte etmek için ince iğneli bir şırınga veya bir insülin kalemi kullanılır. Çoğu insan, farklı insülin türleriyle ve kan şekeri seviyelerinin kendi kendine izlenmesine göre ayarlanmış dozlarla günde iki veya daha fazla insülin enjeksiyonuna ihtiyaç duyar.

İnsülin pompası, vücudun dışına takılan küçük bir cihazdır. Bir tüp, bir insülin rezervuarını karın derisinin altına yerleştirilen bir katetere bağlar. Pompa, belirli miktarlarda insülin dağıtacak şekilde programlanmıştır.

İnsülinin iki ana kategorisi vardır: uzun veya orta bir süre boyunca çalışan daha uzun etkili insülin (genellikle bazal olarak adlandırılır) ve kısa veya hızlı etkili insülin (bolus).

Kan şekeri ve keton izleme

Optimal diyabetik kontrol, insülin dozlarının zamanında ayarlanmasına izin verdiği için kan şekeri seviyelerinin sık sık kendi kendine izlenmesini gerektirir. Tip 1 diyabet hastaları, cep boyutunda bir kan şekeri ölçüm cihazı kullanarak kan şekeri seviyelerini nasıl izleyeceklerini ve insülin dozlarını buna göre nasıl ayarlayacaklarını öğrenirler.

Günlük insülin enjeksiyonlarının mı yoksa bir insülin pompasının mı kullanıldığına bağlı olarak, kan şekeri seviyelerinin muhtemelen günde en az dört kez kontrol edilmesi gerekecektir. Dikkatli izleme, kan şekeri seviyelerinin hedef aralıkta kalmasını sağlamanın tek yoludur.

Kan şekeri testi, bir test şeridi üzerine yerleştirilen bir damla kan çekmek için cildi delmek için bir delme cihazının kullanılmasını içerir. Test şeridi daha sonra bir kan şekeri ölçüm cihazına yerleştirilir ve bu da bir kan şekeri seviyesi ölçümü sağlar.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları
Tip 1 diyabetin dikkatli yönetimi, akut ve uzun vadeli ciddi komplikasyon riskini azaltmak için önemlidir. Aşağıdaki ipuçları yardımcı olacaktır:

  • Acil bir durumda şeker hastası olduğunuzu belirten bir etiket veya bileklik takın
  • Diyabetle ilgili komplikasyonları aramak için yıllık fiziksel kontroller ve düzenli göz muayeneleri yaptırın
  • Yüksek kan şekeri seviyeleri bağışıklık sistemini zayıflatabileceğinden, yıllık grip (ve muhtemelen pnömoni ) aşıları olun
  • Ayaklarınızı her gün yıkayın ve nemlendirin ve kabarcık, kesik ve yaralar açısından kontrol edin.
  • Komplikasyon riskini en aza indirmeye yardımcı olmak için kan basıncını ve kolesterol seviyelerini kontrol edin
  • Sigara içmeyin. Sigara içmek komplikasyon riskini artırır
  • Sorumlu bir şekilde alkol alın. Alkol, yüksek veya düşük kan şekeri seviyelerine neden olabilir
  • Stresi en aza indirin . Stres hormonları, insülinin düzgün çalışmasını engelleyebilir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.