İrritabl Bağırsak Sendromu

İrritabl barsak sendromu( IBS) karında rahatsızlık hissi, şişkinlik, hazımsızlık, gaz sancısı, karın ağrısı, dışkılama değişiklikleri (ishal ve/veya kabızlık) ile giden fonksiyonel barsak hastalıkları grubudur. Herhangi bir organik bozukluğa rastlanmaz.

Karın ağrısı en sık görülen şikayettir. Bilhassa karnın sol tarafında şiddetlidir. Yeri, sıklığı, şiddeti ve süresi hastadan hastaya değişiklikler gösterir. Stres, soğuk, bazı yiyecekler ve ilaçlar ağrıyı arttırır. Büyük abdest yapmakla ve gazı çıkarmakla rahatlama olur. Ağrı bazen batıcı bazen kramp veya kıvrandırıcı tarzdadır. Uykuda hastalar daha rahattır.

Çoğu kez kabızlık ve ishal dönemleri birbirini izler. Kabızlık döneminde sert, tane tane, keçi pisliği görünümünde büyük abdest olurken, ishal olan hastalarda ise yumuşak ve pelte kıvamında kötü kokusu olmayan niteliktedir. Hastada yemeklerden sonra özellikle kahvaltıdan sonra büyük abdestini yapma ihtiyacı olur. Bazı hastalarda kabızlık hakimken bazılarında ishal ön plandadır. İshal sırasında karın ağrısı nadir görülür. Her iki grupta da mukus sekresyonu artmıştır.

Özellikle yemek sonrası karında gerginlik, şişkinlik, karın rahatsızlığı, gaz, hazımsızlık, geğirme, yellenme, bulantı görülür.

Ayrıca psikoljik problemler, adet bozuklukları, safrakesesi ve yollarına ait motilite bozuklukları, halsizlik, güçsüzlük, baş dönmesi, bayılma, çarpıntı, terleme, baş ağrısı da görülebilir.

– Şikayetlerin nedeni sindirim sistemindeki sinirlerin ve kasların aşırı duyarlı olmasıdır.

– Bulaşıcı değildir, insandan insana geçmez.

– Hayatı tehdit edici özelliği yoktur.

– Müzmin ve tekrarlayıcı bir hastalıktır.

– Hastalık boyunca şikayetlerde artma ve azalma olabilir.

– Stres şikayetlerin şiddetini arttırabilir.

MANNİG KRİTERLERİ

– Abdominal distansiyon (şişkinlik)

– Dışkılamadan sonra karın ağrısının hafiflemesi

– Dışkılama sayısında artış ve bu esnada ağrının olması

– Dışkıda mukus olması

– Dışkının yumuşak olması

– Dışkılama sonunda tam boşalmama hissi

TANI

Hastanın hikayesi tanıda çok önemli yer tutar. Yıllardır devam eden karın ağrısı, ishal ve kabızlık dönemlerinin birbirini takip etmesi, genel durumumun bozulmaması önemlidir .Hasta sağlıklı görünümdedir. Zayıflama ve kilo kaybı yoktur. Muayene bulguları tamamen normaldir.

1- ROMA KRİTERLERİ

Aşağıdaki devamlı ve tekrarlayıcı semptromların bulunuşu:

1- Karın ağrısı ve rahatsızlık hissinin dışkılama ile hafiflemesi

2- Karın ağrısı ve rahatsızlık hissinin dışkının sıklığındaki değişiklik ile ilişkili olması

3- Karın ağrısı ve rahatsızlık hissinin dışkının kıvamındaki değişiklik ile ilişkisi olması.

Hastalık süresi veya günlerinin en az %25’inde, aşağıdaki semptomlardan iki veya daha fazlasının bulunması:

1- Dışkılama sıklığında değişme(günde üçten fazla veya haftada üçten az dışkılama sayısı)

2- Dışkı şeklinde değişiklik( topak şeklinde sert veya sulu)

3- Mukusun olması

4- Şişkinlik ve karında gerginlik hissi

2- ROMA KRİTERLERİ

Karın ağrısı ve rahatsızlık hissinin son12 ayın birbirini takip eden veya etmeyen12 haftasında veya daha uzun bir sürede aşağıdaki özelliklere sahip olması. Büyük abdest yapma veya rahatsızlık hissinin:

1- Dışkılama ile kaybolması veya azalması.

2- Dışkılama sıklığı ile ilişkili olmaması.

3- Dışkının şekil veya görünümündeki değişiklik ile ilişkili olması.

Hastalık süresi veya günlerinin %25’inde , aşağıdaki semptromların bir veya daha fazlasının bulunması:

1- Dışkılamanın haftada üçten az oluşu.

2- Dışkılamanın günde üçten fazla olması.

3- Sert veya topak dışkı (keçi pisliği şeklinde)

4- Gevşek veya sulu dışkı

5- Dışkılama esnasında ıkınma

6- Acil dışkılama hissi

7- Dışkılamadan sonra tam boşalamama hissi

8- Mukuslu dışkı

9- Şişkinlik veya karında gerginlik hissi

Toplumda görülme sıklığı ortalama %10 olarak kabul edilebilir. Ülkemizin değişik bölgelerinde yapılan çalışmalarda toplumdaki sıklığının %6,3 – 19,1 arasında olduğu saptanmıştır.

TEDAVİ

1- Diyet

2- İlaç tedavisi

ÖNERİLER

Yapılması gerekenler:

1- Öğünlerin zamanının düzenli olmasına itina gösterilmeli.

2- Yemekler iyice çiğnenmeli ve yavaş yenilmeli.

3- Tüm öğünlerde lifli gıdalar alınmalı .

4- Sabah aç karnına ılık su içilmeli ve kahvaltı sonrası tuvalet ihtiyacı için zaman ayrılmalı.

5- Bol su içilmeli (günde 10 12 su bardağı) .

6- Protein , karbonhidrat ve yağları dengeli şekilde içeren beslenme tarzı ayarlanmalı.

7- İşlenmemiş kepek, tam tahıl ürünleri, taze sebze veya meyveler sık tüketilmeli.

8- Erik, incir, kayısı gibi meyvelerin taze ve kurutulmuş şekillerinin tüketilmesi arttırılmalı.

9- Meyve suları yerine meyvelerin kendisi tüketilmeli.

10- Kabukları ile yenilebilen meyve ve sebzelerin kabukları da yenmeli .

11- Düzenli egzersiz yapmalı, mümkün olduğunca hareketimizi arttırmalı.

12- Barsak alışkanlıklarında belirgin ve uzun süreli değişiklikler oluştuğunda doktora başvurmalı.

Yapılması gerekenler:

1- Gün içinde dışkılama hissi geldiğinde geciktirilmemeli.

2- Müsil ilaçları bilinçsizce kullanılmamalı .

3- Sigara ve alkol tüketilmemeli.

4- Yağlı ve sütlü gıdalar, kafein, gazlı içecekler ve çikolatadan kaçınılmalı.

5- Baharatlı yiyeceklerden ve kuru yemişlerden uzak durulmalı.

6- Rafine edilmiş her türlü gıdadan sakınılmalı .

7- Hayvansal yağlar, şeker ve beyaz undan yapılmış yiyeceklerin tüketimi en aza indirilmeli .

8- Gaz ve şişkinlik şikayetiniz varsa kereviz, lahana, karnabahar, brokoli gibi sebzeler, turp, pırasa, soğan sarımsak gibi bitkiler ile kuru baklagiller mümkün olduğunca tüketilmemeli.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku