Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu

0

DEHB – belirtiler ve tedavi

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) semptomları üç ana davranışla ilgilidir: hiperaktivite, dikkatsizlik ve dürtüsellik. Bu davranışlar çocuklarda yaygındır, ancak DEHB’ye işaret edebilecek olan, çocuğun günlük işleyişi üzerindeki etkisi ve kapsamıdır. Tedavi, muhtemelen farklı yaklaşımların bir kombinasyonunu içerecektir.

DEHB’nin üç ana alt kategoriye ayrılabileceği genel olarak kabul edilmektedir:

  • Birleşik tip
  • Ağırlıklı olarak dikkatsiz
  •  Ağırlıklı olarak hiperaktif veya dürtüsel

Semptomların başlangıcı genellikle yedi yaşından önce ortaya çıkar ve en yaygın olarak dört ila beş yaşlarında fark edilir. Okul çağındaki çocukların% 2-5’inin bu durumdan etkilenebileceği tahmin edilmektedir. Çocukluktaki DEHB, genellikle yetişkinlikte de devam eder.

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu nedenleri

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu nedenleri

DEHB’nin nedenleri araştırılmaya devam ediyor. Altta yatan nedenlerin davranışsal olmaktan çok, doğası gereği nörolojik olduğu ve genetiğin nedensel bir faktör olabileceği düşünülmektedir. Aşağıdakiler de DEHB’nin gelişiminde rol oynayabilir:

  • Beyindeki kimyasal rahatsızlıklar
  • Doğum anında ortaya çıkan komplikasyonlar, örneğin: oksijen yoksunluğu
  • Hamilelik veya bebeklik döneminde toksinlere maruz kalma örneğin: ilaçlar, alkol, sigara dumanı, kurşun gibi çevresel kirleticiler.

Davranışın öğrenme veya işitme zorlukları gibi diğer sorunlardan ve altta yatan tıbbi durumlardan kaynaklanıp kaynaklanmadığını kontrol etmek her zaman önemlidir.

DEHB belirtileri

DEHB’nin bireylerde ortaya çıkma şekli önemli ölçüde değişir. Her kişinin semptomları tür, sayı, sıklık ve ciddiyete göre değişir. DEHB’li çocuklarda ortaya çıkan davranışların çoğu, normal çocukluk gelişiminin bir parçası olarak ortaya çıkar. Ancak DEHB olan bir çocukta bu davranışlar abartılır.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda ortaya çıkabilecek erken belirtiler şunları içerir:

  • Kötü uyku düzenleri
  • Isırmak ve vurmak
  • Sürekli ilgi ve eğlence talep etmek
  • Kolayca sinirlenmek ve öfke nöbetleri yaşamak.

Bebek veya yürümeye başlayan çocuk çok ağlayabilir, tutması veya kucaklaması zor olabilir, mızmız beslenme alışkanlıklarına sahip olabilir ve yürümeye başlayan çocuklar kaçma eğiliminde olabilir. DEHB olan bebekler de alışılmadık bir güç ve tırmanma arzusu gösterebilir. Ayrıca kulak enfeksiyonlarına ve astıma eğilimli olabilirler ve gıda intoleransları veya alerjileri olabilir.

DEHB olan küçük çocuklarda yaygın davranışlar şunları içerir:

  • Hiperaktivite
  • Duygusal istikrarsızlık
  • Anti sosyal davranış
  • Koordinasyon zorlukları
  • Dikkatsizlik ve düşüncesizlik.

DEHB’li çocuklar büyüdükçe, hareketsiz oturmakta, bir konuya veya göreve konsantre olmakta, sırayla bir oyuncak veya başka bir nesneyi beklemekte ve sessiz kalmakta zorluk çekebilirler. Sürekli hareket halinde görünebilirler. Sindirim bozuklukları, aşırı susama ve terleme, baş ağrıları ve yiyecek ve içecek istekleri gibi fiziksel semptomlar da mevcut olabilir. Genç yaşlarda ve yetişkinlikte belirtiler şunları içerebilir:

  • Yerinde duramama
  • Aşırı konuşmak ve dinlemiyormuş gibi görünmek
  • Kolayca sıkılmak
  • Aşırı heyecanlı veya aşırı odaklı olmak
  • Başkalarına karşı hoşgörüsüzlük
  • Organize olma zorluğu
  • Sinirli ruh hali
  • Temelsiz kaygı veya aşırı duyarlılık
  • Yanlış anlaşıldığında kızgın veya dehşete düşmüş hissetmek
  • Kurallara veya düzenlemelere uymada zorluk
  • Bilgiyi tutmada güçlük.

Çoğu DEHB vakasında, semptomlar ergenlik ve yetişkinliğe kadar gösterilmeye devam eder, ancak hiperaktivite yaşla birlikte azalabilir.

DEHB ile gösterilebilecek bir dizi belirtiye rağmen, DEHB’li kişilerin genellikle yaratıcı, duyarlı, enerjik, sezgisel ve oldukça zeki olduğu vurgulanmalıdır.

Teşhis

Semptomların başlangıcı muhtemelen erken çocukluk döneminde, yedi yaşından önce olabilir. Belirtiler genellikle 4-5 yaşlarında belirgindir ve bazı araştırmalar, DEHB’nin üç yaş gibi erken bir zamanda tanınabilir olabileceğini göstermiştir. Resmi bir teşhisinin konulması için en yaygın zaman, bir çocuğun okula başladığı zamandır.

DEHB’nin kesin teşhisini sağlayabilecek tek bir tıbbi veya psikolojik test yoktur. Doğru bir teşhis, kapsamlı bir teşhis sürecine dayanacaktır ve semptomlara neden olabilecek diğer faktörleri, örneğin: öğrenme veya dil sorunları, beyin hasarı veya aşırı aktif tiroid, görme veya işitme sorunları, anksiyete bozuklukları, depresyon ve uyku bozuklukları gibi altta yatan tıbbi durumlar ekarte etmelidir..

DEHB’den şüpheleniliyorsa, resmi bir DEHB tanısı konulmadan önce, DEHB tanısında uzman bir pediatri uzmanına sevk edilmesi gerekir. Bu teşhis sürecini üstlenebilen uzmanlar arasında pediatristler, nörologlar, psikiyatristler ve çocuk psikologları bulunur. Başlangıçta çocuğun tıbbi, sosyal, davranışsal, psikolojik ve eğitimsel gelişiminin bir öyküsü alınacaktır. Dikkate alınan faktörler şunları içerecektir:

  • Semptomların başladığı yaş
  • Çocuğun farklı durumlarda davranışının doğası
  • Ebeveynler ve diğer aile üyeleriyle ilişki
  • Çocuğun ve ailenin tıbbi geçmişi
  • Aile içi çatışmalar, ekonomik baskılar, yoksulluk ve ebeveyn yokluğu gibi psikososyal faktörler.
  • Uzman, resmi bir teşhis konulmadan önce ek bilgiye ihtiyaç duyacaktır; bu, muhtemelen okulla ilgili değerlendirmeleri, çocuğun davranışının farklı ortamlarda gözlemlenmesini, davranış testlerini ve altta yatan tıbbi durumları (örn: kan testler, görme ve işitme testleri).
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tedavisi

DEHB’nin başarılı tedavisi genellikle aile, pratisyen hekimler, tıp uzmanları, danışmanlar, öğretmenler, davranış terapistleri ve diyetisyenler dahil bir dizi farklı kişiden gelen girdileri içerir. Erken teşhis ve müdahale, tedaviye uyum ve destekleyici ev ve okul ortamlarıyla, DEHB’li çocuklar ve yetişkinler hem sosyal hem de akademik olarak gelişebilir. Genellikle tedavi yaklaşımlarının bir kombinasyonu kullanılır.

DEHB için tedaviler şunları içerebilir:

Diyet ve Beslenme
Çalışmalar, diyet ve azalmış DEHB semptomları arasında henüz tutarlı bir bağlantı bulamamıştır; ancak bazı anekdot niteliğindeki kanıtlar, diyet değişikliklerinin bir fark yaratabileceğini öne sürüyor. DEHB olan çocuklarda ne yediklerini değerlendirmek, davranışı etkilediği bilinen gıdalardan kaçınmak (örn. Gıda boyası, yüksek şekerli yiyecekler, alkolsüz içecekler – özellikle kafein içerenler) ve sağlıklı, dengeli beslenmeye odaklanmak faydalı olabilir.

Davranışsal terapiler
Bu, davranış yönetimi konusunda ebeveyn eğitimini içerebilir. Davranış yönetimi, hangi davranışların kabul edilebilir olduğunu, ödül ve takdir sistemlerini ve kabul edilemez davranışlar için açıkça tanımlanmış sonuçları ve cezayı tanımlamak için davranışsal sözleşmeler uygulamayı içerebilir.

Psikoterapi
Bu terapi şekli, DEHB olan daha büyük çocukların kendilerini rahatsız eden konular hakkında konuşmalarına izin verir. Olumsuz davranış kalıpları belirlenir ve semptomları ile başa çıkmanın yolları öğrenilir.

Bireysel ve aile danışmanlığı
Etkilenen çocuk için danışmanlık , düşük benlik saygısı, tedaviye uyum, ilişki sorunları ve DEHB’nin yarattığı sorunlara uyum gibi yönlere odaklanabilir. Aileler, DEHB’li bir aile üyesine sahip olmaktan doğabilecek herhangi bir güçlükle başa çıkmalarına yardımcı olmak için danışmanlıktan yararlanabilirler.

Eğitim terapileri
Akademik başarıya yardımcı olmak için bir çocuk, motor becerilerini ve koordinasyonu iyileştirmek için dilin yanı sıra konuşmaya odaklanan konuşma terapisinden ve mesleki terapiden yararlanabilir. Çoğu çocuk bir sınıf ortamında iyi bir şekilde çalışabilirken, çocukların belirli bir yüzdesi el yazısı, okuma, heceleme ve matematik gibi becerileri geliştirmek için ek öğretim yardımına ihtiyaç duyacaktır. Sosyal beceriler konusunda yardım da gerekli olabilir.

İlaçlar
“Psikostimülanlar” olarak bilinen bir sınıftaki ilaçlar, DEHB tedavisinde en sık kullanılan ilaçlardır. Yaygın olarak kullanılan uyarıcılar, deksamfetamin ve metilfenidattır. Bu ilaçlar genellikle hiperaktif ve dürtüsel davranışları kontrol etmek ve dikkat süresini uzatmak için reçete edilir. Beyindeki bazı kimyasalların (nörotransmiterler) üretimini uyararak ve seviyelerini dengeleyerek çalışırlar. DEHB’yi tedavi etmek için kullanılabilecek diğer ilaçlar arasında atomoksetin ve modafinil bulunur. Bu ilaçlar, psikostimülanlara yanıt vermeyen veya alamayan çocuklarda kullanılabilir. İlaç kullanıp kullanmama kararı genellikle zordur. DEHB semptomları eğitimsel veya sosyal gelişimi etkilediğinde, genellikle ilaçlar dikkate alınır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.