Ardıç Kuşu

Nisan 16, 2014

Ardıç kuşları özellikle Avrupa Asya ve Amerika kıtalarında birçok türü yaşayan güzel ötüşlü kuşlardır. Turdidae familyasından olan bu kuşların uzunlukları türüne bağlı olarak 10 ile 30 cm arasında değişir. Genellikle sırtları kahverengi göğüsleri beyaz üstüne kara beneklidir. Gagaları ve bacakları oldukça ince olan ardıç kuşlarının kanatlan ve kuyrukları pek uzun sayılmaz.

Karatavuk ailesinden tombul vücutlu ve güzel ötücü kuşlar. Gaga ve bacakları uzuncadır. Eski ve Yeni dünya kıtalarında yaşarlar. Orman ve nemli çayırları severler. Gerçek ardıç kuşunun başı gri, sırtı kahverengi, kuyruğu siyah, göğsü beyaz olup üzerinde damla gibi siyah lekeler vardır. Uzunluğu 26 cm kadardır. Asya ve Avrupa’da orman kenarları ve parka benzer yerlerde, nemli çayırlarda yaşarlar. Sürü hayatını çok severler. Hızlı ve sinirli bir uçuş tarzı vardır.

Ardıç kuşunun ilk görünmesi baharın müjdecisidir. Sonbaharda güneye doğru göç ederler. İlkbahar başlangıcında tekrar kuzeye dönerler. Saatte 48 km hızla uçar (kırlangıç, ardıçın iki misli hızla uçar). Ağaç üstünde, kovuk ve yarıklarda yuva yapanları olduğu gibi, Toprak üstüne kuranları da vardır. Yuvaların üstü açıktır. Her defasında 4-6 adet benekli yumurta yaparlar ve senede iki defa kuluçkaya yatarlar. Kuluçka süreleri 13-14 gündür. Yavruları iki hafta içinde gelişip uçar. Senede 1-2 defa kuluçka olurlar.

Böcek, salyangoz ve kurtçukları yerler. Fakat besinlerinin % 70’i üzüm nevinden tohumlardır. Adını, ardıç tohumuna olan düşkünlüğünden almıştır. Gayet obur olup, üzüm yemeğe de düşkündür. Bağ bozumu zamanı gayet semiz olur. Kolaylıkla avlanan bir kuştur. Eti pek lezzetli ve makbüldür. Kara tavuk gibi ziraat için zararlı kuşlardandır.
Bülbül, ardıç bülbülü, buğdaycıl bülbül, nar bülbülü de bu aileden(familyadan)dır.

Ardıç kuşları daha çok hayvansal ara sıra da bitkisel besinlerle beslenir. Birçoğu böcek ve solucan gibi en sevdiği yiyecekleri bulmak için yerde sıçrayarak dolaşırken bazı türler de bir ağaca tüneyip yerde gördüğü avın üstüne hızla atlar. Avrupa’nın birçok yerinde ve Türkiye’de yaşayan ötücü ardıç kuşu (Tur-dus philomelos) salyangozları yiyebilmek için hayvanı gagasıyla tutup bir taşa vurarak kabuğunu kırar. Bazı türler yere düşmüş meyveleri gagalar bazıları da ağaçların arasında uçarak dalındaki meyveleri yer.

Ardıç kuşlarının birçok türü ormanların derinliklerinde ya da çevresinde barınır bir bölümü de açıklık yerlerde yaşar. Bu kuşlardan bazıları bahçelerin çayırların ve gölgeli ağaçlıkların alışılmış konuklarıdır. Kuzey enlemlerinde yaşayan türler bazen çok uzun yol alarak kışın güneye doğru göç ederler. Hemen hepsinin ötüşü hoş ve melodiktir; özellikle bazıları duru akıcı ve çan sesini andıran çınlamalı ötüşüyle dikkati çeker.

Ardıç kuşları ilkbaharda çiftleşir ve genellikle ağaç dallarına çalıların arasına hatta bazen duvar çatlaklarına ağaçların oyuklarına ve yapıların saçaklarına çanak biçiminde yuvalar yaparlar. Dişi kuş yuvaya beyaz ya da mavi renkte bazen üstü benekli üç ile altı arasında yumurta bırakır. Bazı türlerde yalnız dişi bazılarında da erkek ve dişi sırayla kuluçkaya yatarlar.Ana babanın el birliğiyle besleyip gözettiği yavrular iyice büyümedikçe yuvadan ayrılmaz.

Türkiye’de kışlayan türlerden biri de adını kanatlarının altındaki tüylerin bakır kırmızısı renginden alan paskanattır (Turdus iliacus). Gene Eskidünya’da yaşayan ökse ardıç kuşu (Turdus viscivorus) şubat başlarında ağaçların çatallanmış dallarına yuva yapar. Bu iri kuş yuvasına ve yavrularına yaklaşan davetsiz konuklan kaçırmak için korkusuzca dalışa geçebilir.Avrupa ve Türkiye’nin birçok bölgesinde görülen kara bakal ile boğmaklı bakal da gerçekte birer ardıç kuşu türüdür. Ama biri kapkara tüyleri öbürü de boynundaki yakalık gibi beyaz lekesi nedeniyle değişik adlarla anılır.

 

 

Bir Cevap Yazın